Op 23 maart 1880 werd de Oudewatersche IJsclub opgericht. Deze club verdween in de jaren zestig geruisloos van het winterse toneel. Sinds 1987 vindt de georganiseerde schaatssport in Oudewater plaats onder auspiciën van Schaatsvereniging Oudewater. Met de aanleg van de combibaan in 2008 werd de volledige naam van SVO veranderd in Schaats- en Skeelervereniging Oudewater, het skeeleren neemt sinds die tijd een centrale plaats in het sportaanbod van SVO in.

In 2002 verscheen het boek ’t Kan vriezen, ’t kan dooien’. Zoals de ondertitel ‘Een unieke terugblik op 125 jaar winter in Woerden en omgeving’ al suggereert beschrijft dit boek de geschiedenis van het schaatsen in Woerden en omliggende plaatsen zoals Linschoten en Montfoort. Een aanzienlijk deel van het boek vertelt het verhaal van de schaatssport in Oudewater.

Oudewater met zijn rijke historie

In het hoofdstuk ‘Schaatsenrijden met hindernissen’ wordt de historie van de Oudewatersche IJsclub en Schaats Vereniging Oudewater beschreven. Er wordt vooral gekeken naar de organisatie van de ijssport en de problemen met de ijsbanen. In ‘IJsvermaak’ leest u de verhalen over ijsplezier, over schoonhardrijderijen om turven en over kortebaanwedstrijden. De winter gaf in vroeger dagen niet alleen ijsplezier, maar zorgde ook voor veel armoede onder de lokale bevolking. Het hoofdstuk ‘De bittere werkelijkheid van Klein Siberië’ beschrijft deze armoede, maar vertelt ook op welke wijze de Oudewatersche IJsclub probeerde ‘de behoeftigen’ te ondersteunen. De winter van 2009 maakte het nog eens duidelijk. Als er een dikke laag ijs in de sloten en vaarten ligt is Nederland Schaatsland. In ‘Toeren tussen IJssel en Akan-meer’ wordt verhaald over het toerschaatsen in Oudewater en wijde omgeving. Bovengenoemde verhalen beschrijven de Oudewaterse schaatssport tot 2002. Als de gelegenheid zich voordoet zal de geschiedschrijving tot 2011 worden voltooid.

120 Jaar wedstrijden op Oudewaters natuurijs

De wedstrijden op natuurijs zijn op verschillende Oudewaterse banen gehouden. De meeste wedstrijden werden op de Grote Gracht gehouden. Toch weken de ijsclubs (Oudewatersche IJsclub en Schaats- en Skeelervereniging Oudewater) bij voortduring en om uiteenlopende redenen uit naar landijsbanen in en om Oudewater. Zo werd er tot 1964 om de eer en de premies gestreden op de banen langs de Provincialeweg Oost, de Tramweg en de Oude Singel. SVO organiseerde vanaf 1987 ook wedstrijden op landijsbaan De Hoge Boezem en op de combibaan op het Statenland. In 120 Jaar wedstrijden op Oudewaters natuurijs zijn de uitslagen te vinden van alle wedstrijden die ooit op Oudewaterse bodem werden geschaatst. De uitslagen in dit overzicht komen uit de Schoonhovens(ch)e Courant, de Woerdense Courant, het Woerdens Weekblad en de IJsselbode. Aan de juryleden en de verslaggevers van toen ook de verantwoording over hun baanuitmeterijen, klokkerijen en schrijverijen, waarvan het resultaat als absolute waarheid in de kranten werd vermeld. Zo meldt het Woerdens Weekblad dat kortebaanrijder C. Verkaik in 1933 een supersnelle 14,4 sec. op de 160 meter schaatste, met die tijd verdiende hij een premie van ƒ5,-. Tijdens het NK kortebaan, dat op 11 januari 2010 in Daflsen werd gehouden, verbeterde slechts een enkele topsprinter de tijd van Verkaik. De erkende topsprinter Erben Wennemars kwam tot 14.89, hij zou het de strijd dus hebben verloren van Verkaik ...

Elfstedentocht in de verhalen

‘De man met de blauwe trui’ en ‘Vijf krentenbollen’ de belevenissen van Dries Slootjes en Gert Nederend tijdens de Elfstedentochten van 1954 en 1956. George van Lieshout schaatste drie Elfstedentochten, zijn verhaal staat in ‘Drie kruisjes voor een liefhebber’.

Papekop en zijn schaatsverleden

De geschiedenis van de schaatssport in Oudewater kent een rijke en lange historie. De Oudewaters(ch)e IJsclub en Schaats- (en Skeeler)vereniging Oudewater kunnen bogen op een geschiedenis die teruggaat tot de tachtiger jaren van de negentiende eeuw.
Ook het Oudewaterse buurtschap Papekop kende lange tijd zijn schaatstradities. De ijsclubs Ons Genoegen en De Vriendschap zorgden tot de jaren tachtig van de vorige eeuw voor veel spontaan georganiseerd ijsplezier in Papekop. De oudst bekende schaatswedstrijd in Papekop werd zelfs al in 1879 gehouden. De winnaar, J. Nederend, keerde huiswaarts met een fraaie pendule.
Ons Genoegen en De Vriendschap hebben nooit een directe relatie gehad met de Oudewaterse ijsclubs. Daar Papekop al sinds lange tijd tot de gemeente Oudewater behoort en veel Papekoppers en Diemerbroekers wekelijks bij SVO schaatsen kunt u nu ook het verhaal ‘Papekop en zijn schaatsverleden’ op deze website lezen. Van de schaatswedstrijden die in Papekop zijn gehouden zijn weinig uitslagen bekend. Klik hier voor het overzicht.

Oudewaterse schaatsenmaker

Stichting de Poolster is een verzamelkring van mensen die schaatsen en winterse objecten verzamelen. In Kouwe Drukte, het periodiek van de Poolster, verscheen in 2007 een tweetal artikelen over de zogenaamde Oudewaterse Roozenboomschaats. Deze bijzondere schaats, van het type Zuid-Hollandse baanschaats, zou aan het begin van de twintigste eeuw geproduceerd zijn door de Oudewaterse smid Pieter Roozenboom. In navolging van Hekendorp met zijn bekende schaatsenmaker Kramer zou Oudewater daarmee ook zijn eigen schaatsenmaker hebben. In ‘De beroemde Oudewaterse Roozenboomschaats’ het verhaal achter de vondst van de Roozenboomschaats en een onderzoek naar de herkomst . Een reactie van Poolsterleden op het eerste artikel leest u in ‘De beroemde Oudewaterse Roozenboomschaats (2)’.