De ijsbaan In Oudewater

Van oudsher is de Grote Gracht het schaatscentrum van Oudewater. De Gracht is echter een openbaar water en dat heeft in het verleden geleid tot de nodige strijd tussen de schaatsverenigingen en de schaatsers. Veel schaatsers weigerden te betalen voor het gebruik van de banen, die werden geveegd door vrijwilligers van de schaatsclub. De Oudewaters(ch)e IJsclub week in het verleden dan ook herhaaldelijk uit naar landijsbanen rondom Oudewater.
Mede door het uitblijven van strenge winters waarin de Grote Gracht slechts zelden bruikbaar was om te schaatsen, is SVO op zoek gegaan naar een geschikte locatie voor een landijsbaan. Na jarenlang geschaatst te hebben op landijsbaan De Snelle Boezem net buiten Oudewater werd in de zomer van 2008 de combibaan op het Statenland in gebruik genomen. Al in de eerste winter kon er bijna twee weken worden geschaatst op de nieuwe landijsbaan. De baan werd druk bezocht en groot en klein genoten van veel ijsplezier. Op de baan werden kortebaanwedstrijden voor de jeugd en een marathon voor senioren gehouden.
In dezelfde winter werd echter geconstateerd dan de baan een lekkage vertoonde en dat is ook de reden dat de baan tijdens de winter van 2010 niet onder water werd gezet. De beheercommissie van de combibaan is op zoek naar de oorzaak van de lekkage en tracht het probleem op korte termijn te verhelpen.
Na het uitdiepen van de Grote Gracht in 2008 is de kwaliteit van het Grachtwater aanzienlijk verbeterd en bevriest de Gracht sneller dan voorheen. De Oudewaterse bevolking heeft sindsdien tijdens twee achtereenvolgende winters kunnen schaatsen op het ijs van de Grote Gracht. In januari 2010 schaatsten honderden Oudewaternaren op de door de buurtbewoners en SVO-leden geveegde baan. SVO organiseerde tal van verenigingsactiviteiten op het ijs van de Grote Gracht.

IJsmeesters

SVO beschikt over een zestal door de KNSB opgeleide ijsmeesters. Deze ijsmeesters beschikken over specifieke kennis betreffende natuurijs. De ijsmeesters bepalen of de landijsbaan van SVO geopend kan worden en dragen zorg voor de kwaliteit van het ijs en de veiligheid op en rond de baan. SVO neemt geen verantwoordelijkheid voor de betrouwbaarheid van het ijs op andere banen dan die van het Statenland.

Toertochten

Zodra de poldersloten en de vaarten in de Lopikerwaard zijn bevroren verliezen de Grote Gracht en de landijsbaan een deel van hun glans. Iedereen wil dan tochten rijden. De eerste schreden worden sinds enkele jaren veelal gemaakt op de plassen van het door Staatsbosbeheer beheerde nieuwe natuurgebied tussen Oudewater en Polsbroekerdam. Op deze plassen kan een prachtige ronde van zo’n drie kilometer worden geschaatst. Het ijs wordt echter niet gecontroleerd door een ijsvereniging en het is dus oppassen geblazen.

Twee Provinciën Toertocht

Als de vorst aanhoudt zetten vier schaatsverenigingen uit de Lopikerwaard de Twee Provinciën Toertocht uit. De populaire toertocht wordt georganiseerd door de ijsclubs van Haastrecht, Vlist, Polsbroek en Polsbroekerdam. Voor Oudewaternaren is het clubgebouw van de Polsbroekerdamsche IJsclub het dichtstbijzijnde inschrijfpunt. De tocht voert de schaatsers over brede poldersloten en het schilderachtige riviertje De Vlist, de route is erg afwisselend. Onderweg hoeft er slechts enkele keren gekluund te worden. De ijsclubs zetten routes uit van 20 en 40 kilometer. De schaatsroutes door de Lopikerwaard zijn erg populair en worden vaak al lang voor de officiële tocht gehouden wordt intensief bereden. Helaas leidt de kwaliteit van het ijs hier enorm onder.
Ondanks het feit dat de tocht de gemeentegrens van Oudewater schampt maakt Schaats- en Skeelervereniging geen deel uit van de tochtorganisatie. De tocht bestond al voor de oprichting van SVO in 1987.

Negendorpentocht

Een deel van het parcours van de Twee Provinciën Toertocht wordt ook gevolgd tijdens de bekende Negendorpentocht. De Negendorpentocht kent een rijke geschiedenis, de eerste tocht werd gereden op 26 december 1938. De Negendorpentocht voert de schaatsers door de Lopiker- en de Krimpenerwaard. Onderweg dient er o.a. te worden gestempeld in Polsbroek, Haastrecht, Gouderak, Ouderkerk a/d IJssel, Lekkerkerk, Bergambacht en Schoonhoven. De tocht heeft een officiële lengte van 75 kilometer, maar tijdens de laatste twee edities in 1996 en 1997 bleek de uiteindelijke lengte aanzienlijk langer te zijn geweest.
Vanuit Oudewater zijn Haastrecht en Polsbroek de meest logische startplaatsen. Het is echter raadzaam om de weervoorspellingen vooraf goed te volgen. Vooral in de Krimpenerwaard moet er door vlakke polders worden geschaatst en het is verstandig om tegen de wind in te beginnen met deze zware tocht. Tijdens de laatste twee tochten volbracht zo’n 10 procent van de duizenden deelnemers de tocht niet.

KNSB-toertochten

In het hele land worden tijdens vorstperiodes officiële KNSB-toertochten gehouden. Zowel de Twee Provinciën Toertocht als de Negendorpentocht behoren tot de KNSB-toertochten. Deze tochten zijn als volgt te herkennen:

• Alle op KNSB.nl, Natuurijsschaatsen.nl en teletekst vermelde tochten zijn KNSB-erkende schaatstoertochten.
• Bij de start- en/of stempelplaatsen wappert de KNSB-toertochtvlag.
• Bij de inschrijving ontvangt u de officiële KNSB/UNOX startkaart. Alleen met deze kaarten kunnen de KNSB toerschaatsdiploma’s worden aangevraagd. Er zijn startkaarten voor junioren (t/m 15 jaar) en senioren. Let op: deelname aan een schaatstoertocht is altijd op eigen risico. De KNSB of de bij haar aangesloten schaatsverenigingen zijn niet aansprakelijk voor schade, in welke vorm dan ook.

Op de KNSB website is een overzicht te vinden van de officiële KNSB-toertochten

.

Veiligheid

De KNSB heeft veilig schaatsen op natuurijs hoog in het vaandel staan. Ieder jaar vallen er op natuurijs gewonden, soms met ernstige afloop. In enkele gevallen gaat het helemaal mis. De KNSB deelt haar ervaring graag met u. Hiertoe zijn de onderstaande regels opgesteld:

• Ga nooit alleen op pad.
• Neem altijd een Natuurijs Veiligheidsset mee bestaande uit een priem en een stuk touw. Hiermee kan uit het ijs geklommen worden bij het door het ijs zakken
• Informeer naar de plaatselijke ijsomstandigheden bij de lokale ijsclub
• Kijk uit voor windwakken, vooral bij laagstaande zon
• Kijk uit bij bruggen, vogels, riet, waterplanten en overhangende takken van bomen. Daar is het ijs in de meeste gevallen onveilig
• Schaats nooit in het donker
• Opletten als de kleur van het ijs verandert
• Pas op bij afvoerplaatsen van industrie
• Waar waterwegen op elkaar uitkomen is het ijs vaak doorstroming minder dik
• Ook vaargeulen houden risico’s in
• Als er sneeuw is gevallen en het ijs is niet geveegd, is het levensgevaarlijk om te gaan schaatsen
• Pas op bij kistwerken (opgekruid en daarna vastgevroren ijs)
• Wees extra waakzaam bij mist
• Neem een voldoende uitgeruste EHBO set mee
• Na onder het ijs geschoten te zijn zwem dan naar de donkere plek toe, hier bent u door het ijs gegaan. Bij besneeuwd ijs dient de schaatser juist naar het lichte gedeelte te zwemmen
• Controleer de ijsdikte. IJs dunner dan 8 cm is gevaarlijk
• Draag hoofdbescherming; een fietshelm of een smartcap voorkomen ernstig hersenletsel bij een val op het hoofd
• Zorg bij felle kou voor extra bescherming
• Zorg voor goed passende schaatsen

De informatie betreffende het veilig schaatsen op natuurijs is afkomstig van de KNSB-site.